Stel, een organische stofgehalte in de bodem op bouwland van 3 procent. Jaarlijks wordt 2 tot 4 procent van de aanwezige organische stof afgebroken. Dit moet je dus weer aanvullen. Organische stof uit aangevoerde mest en gewasresten die binnen een jaar verteert, levert voedingsstoffen en voedt het bodemleven. Deze stof draagt echter niet bij aan de opbouw van organische stof in de bodem.
Gewasresten, organische meststoffen en compost zijn belangrijke bronnen voor de aanvoer van organische stof. Het deel van de aangevoerde organische stof dat na een jaar nog aanwezig is, is de zogenoemde effectieve organische stof.
De vuistregel luidt: voor het handhaven van 2 procent organische stof op zwaardere kalkloze gronden is – bij een ploegdiepte van 25 cm – per jaar 1.400 kg effectieve organische stof per hectare nodig. Hierbij wordt aangenomen dat de jaarlijkse afbraak van organische stof in de bodem 2 procent is. Op de lichtere kalkrijke gronden met een hogere pH-waarde en met veel en intensieve bewerkingen is de jaarlijkse afbraak wel 4 procent. Dit vraagt 2.800 kg effectieve organische stof per hectare per jaar.
Een verhoging van het organischestofgehalte is meestal gunstig voor de bodem en de potentiële gewasopbrengst. De berijdbaarheid, de bewerkbaarheid en de onkruiddruk van de bodem kunnen echter achteruitgaan.
Bodembewerking heeft een ongunstige invloed op het organischestofgehalte. Blootstellen van organische stof aan zuurstof versnelt de afbraak. Het organischestofgehalte neemt dus af. Ondiep ploegen zorgt bijvoorbeeld voor relatief hoge concentraties organische stof in de bouwvoor. Deze organische stof wordt minder verdund met grond uit diepere lagen. Een hoger organischestofgehalte in de bouwvoor is het gevolg.
Bron: bodemsignalen
Organische stof dynamiek (pdf, 270 kB)
Topsoil WUR Annette Pronk,
Abstract: Humificatie (pdf, 120 kB)
Cursus bodemkunde Geert Baert, Hogeschool Gent,
Kennis & keuze bij organische stof beheer (pdf, 80 kB)
Praktijk onderzoek plant & omgeving P.H.M Dekker, 2003
Bodemacademie partners