Zandgronden

De drie belangrijkste bodems in het zandgebied zijn podzolgronden, beekeerdgronden en enkeerdgronden.

De podzolgronden hebben de volgende eigenschappen:

De bodem
Grote delen van het zandgebied van Noord, Oost en Zuid Nederland bestonden vroeger uit heide. De bodem die hierbij hoort is een podzolgrond. Deze heeft een wat dikkere strooisellaag, met daaronder eerst een witte of grijze uitspoelingslaag en daarna een verkitte laag van ingespoelde humus. In deze arme en zure gronden loopt de beworteling al op geringe diepte vast in de verdichte laag. Het losmaken van deze laag helpt vaak maar tijdelijk en daarom is het belangrijk om vervolgens diepwortelende gewassen te telen. Dieper gravende regenwormen kunnen dit proces ondersteunen.
 

Het landschap
Na de komst van de mens overheerst de heide, maar daarvoor was het ook al een open landschap met plaatselijk heide, mede als gevolg van wilde grazers. Eik, berk en grove den zijn hier typische bomen. In het voorjaar begint de ontwikkeling zeer traag, in de zomer laat
de droogte zijn sporen achter. In de herfst is er wel een weinig uitbundige geelkleuring bij eik en berk. Alles wijst erop dat het jaarritme op subtiele wijze wordt afgewerkt, omdat er vanuit de bodem te weinig kracht wordt aangereikt.

Mest en compostgebruik
In dit enigszins ingeslapen landschap moet een mest of compost gebruikt worden die de bodem wakker maakt. Wat versere vaste mest is hier op zij plaats. Lang gecomposteerde plantaardige compost verhoogt wel het vochthoudend vermogen wel, maar geeft geen andere kwaliteit aan de grond. Bij gebruik van compost is een stikstofrijke niet te oude compost aan te raden, met als voorwaarde dat de pH omhoog wordt gebracht. Hierna kunnen stikstofrijke vlinderbloemige groenbemesters het proces aanvullen.

Bron: bodemsignalen (bestellen via www.roodbont.nl), Handboek Mest & Compost (bestellen via www.louisbolk.nl)

Andere zandgronden (pdf, 17 kB)
Bodemsignalen, 2007

Natte gronden in beekdalen (pdf, 16 kB)
Handboek mest & compost Jan Bokhorst, Coen Ter Berg, 2001