De bodemacademie geeft een breed overzicht over duurzaam bodembeheer in de landbouw en richt zich op praktijk, advies, beleid en onderwijs.
|
Circa vijf keer per jaar verschijnt de digitale Nieuwsbrief. Meld u aan.
Bekijk de laatste Nieuwsbrief. Bekijk alle Nieuwsbrieven
|
![]() Pensionering Jan Bokhorst Op 20 december jl heeft Jan Bokhorst de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en afscheid genomen van het Louis Bolk Instituut. Jan was sinds de oprichting een drijvende kracht achter de Bodemacademie die zorgde voor een voortdurende stroom van input en actualisatie. Bij zijn afscheid was een groot aantal (oud-)collega’s en relaties aanwezig. Het werd het een eerbetoon aan Jan met boeiende presentaties van onder meer Eugene Thijssen (‘Boer, Bolk, Bokhorst: Bodemlust en Bodemleven’) en Coen ter Berg (‘Bodembeoordeling is een ambacht’). Jan Bokhorst richtte 33 jaar geleden samen met Maarten van Tienhoven de Landbouwafdeling op binnen het Louis Bolk Instituut en was als onderzoeker bodem en bemesting de drijvende kracht achter de ontwikkeling van de Biologisch-Dynamische en biologische landbouw. Hij ontwikkelde bodemcursussen (Bodem in Zicht), was projectleider van het unieke langjarige proefveld Mest Als Kans en auteur van onder meer ‘Bodem onder het landschap’ en het ‘Handboek Mest & Compost’. Gelukkig zal Jan ook de komende tijd nog bij de Bodemacademie betrokken blijven. |
|
Er is veel meer aandacht voor de wortels van de plant nodig Veehouders krijgen een hogere opbrengst en een beter efficientie van meststoffen wanneer zij zorgen voor een betere beworteling. Voedingsstoffen en water worden dan beter opgenomen. Daarnaast zorgt een goede beworteling van grasland voor een betere bodemstructuur, extra opbouw van organische stof en beheersing van onkruiden en erosie. Dit blijkt uit een driejarig onderzoek van het Louis Bolk Instituut en Livestock Research van Wageningen UR. Een overzichtsbrochure met practische tips en maatregelen is te downloaden via http://www.louisbolk.org/downloads/2502.pdf. |
![]() Grasstroken in boomteelt, meer dan alleen groen Zeventig procent reductie op het herbicidengebruik, meer bodemleven en tevreden omwonenden. Dit blijkt o.a. uit een veldproef met grasstroken bij boomkweker van Lierop uit Soerendonk. Samen met DLV plant, PPO Bomen en CLM zette hij de proef op en ontving daarvoor een bijdrage uit de innovatiepot van het project ‘Schoon Water voor Brabant’. Wat zijn de voordelen van het gras tussen de bomen? Zestig procent van de milieubelasting bij de teelt in spillen wordt veroorzaakt door Zo groen als gras Maatschappelijk draagvlak Nieuwe Schoon Water maatregelen in 2011 Schoon Water voor Brabant Voor meer informatie |
![]() Droogte
Het is droog in het land en droger dan in het recordjaar 1976. De hinder die hier door wordt veroorzaakt is afhankelijk van de bodemkwalietit (vooral organische stofgehalte en beworteling), van de aanwezigheid van beschikbaar grondwater en van beregeningsmogelijkheden, maar verschilt per sector:
Weidebouw. Daar waar niet beregend kon worden was de opbrengst van de eerste snede 15 tot 30% lager dan normaal. Dat is veel want de eerste snede is van veel belang. De vraag of dit echt een probleem is hangt evenwel volledig van het weer in de rest van het seizoen af. Wanneer er verder voldoende regen valt kan het zijn dat er uiteindelijk niets aan de hand is. Akkerbouw. Aanvankelijk was men maar wat blij met het droge voorjaar. Nu beginnen de problemen. Aanvankelijk vooral bij de granen. Wanneer het nu droog blijft krijgt de akkerbouw grote problemen. Hier kan een regenrijk rest van het jaar, in tegenstelling tot de weidebouw, de opbrengsten niet weer goed maken. Tuinbouw. Beregenen is vaak mogelijk en de schade is beperkt. Bollenteelt. Ook hier weinig problemen. Boomteelt en bossen. Het bladoppervlak is aanmerkelijk kleiner. Fruit. Weinig last. Wanneer de bloei voorbij is gaan de fruittelers altijd klagen. Dat hoort er bij. Hoveniers en groenvoorzieners. Zij zijn blij. Veel minder onkruid en veel meer tijd voor nieuwe aanleg. |
![]() Vertaling van het boek 4000 jaar kringlooplandbouw
Dit boek is en must voor ieder die duurzame bodemvruchtbaarheid en voedselproductie een warm hart toedraagt, Het boek doet verslag van een reis die de Amerikaanse bodemkundige F.H. King in 1909 maakte naar China, Korea en Japan. Tot in detail met veel kwantitatieve gegevens en foto's laat hij zien hoe in die tijd en lang ervoor 500 miljoen mensen zonder fossiele energie of kunstmest te gebruiken voldoende voedsel verbouwden. Alle mest recirculeren, veel groenbemesters telen en een in de loop der eeuwen opgebouwd vakmanschap maakte dit mogelijk.
"King zag hoe een oude man bezig is met een hak de grond om te spitten. Bij iedere steek kwamen wel drie tot vijf wormen naar boven. Het valt hem op dat de man geen worm beschadigt op onbedekt laat liggen. Hij moest doordrongen zijn geweest van de functie van de regenwormen" Het boek is vertaald en aangevuld met veel interessante informatie door Sietz Leeflang. Verkijbaar bij www.de12ambachten.nl |
|
CBS: fosfaat uit mest steeds beter benut
De benutting van fosfaat op landbouwgrond wordt steeds beter.
Dat concludeert het Centraal Bureau voor de Statistiek(CBS) op basis van bemestingsgegevens en cijfers over de geoogste gewassen. Sinds 1990 is de benutting van fosfaatbemesting met 60 procent gestegen. In 2009 bleef een kwart van de fosfaatbemesting achter in de bodem, terwijl dit in 1990 bij 55 procent van de fosfaat uit de mest het geval was. De hoeveelheid fosfaat die via kunstmest of dierlijke mest wordt aangewend is in dezelfde periode met 45 procent afgenomen, vooral door het aangescherpte mestbeleid. In 2009 werd 61 miljoen kilo fosfaat uit dierlijke mest aangevoerd op landbouwgrond. Uit kunstmest was dit 12 miljoen kilo. Daarmee is de aanvoer in 2009 vrijwel gelijk aan die van 2008. Bij de bemesting met stikstof is een geringe daling te zien in 2009. Er werd 342 miljoen kilo stikstof uit dierlijke mest aangewend, 1,2 procent minder dan in 2008. De stikstofaanwending uit kunstmest was met 230 miljoen kilo gelijk aan het gebruik in 2008. Het kunstmestgebruik is in 2009 43 procent lager dan in 1990. Bij stikstof uit dierlijke mest is in dezelfde periode een daling van 30 procent te zien. De hoeveelheid kalium uit dierlijke mest was in 2009 met 398 miljoen kilo 1,7 procent lager dan in 2008. De aanvoer via kunstmest was met 24 miljoen kilo kalium in 2009 gelijk aan die van 2008. Zie het overzicht |
Promotie rond bodemkwaliteit van graslandOp 18 juni is Nick van Eekeren in Wageningen gepromoveerd op het onderwerp rond bodemkwaliteit en bodemleven in grasland. Met dit proefschrift is de bodemkwaliteit van gras voor het eerst goed in beeld gebracht. Dit kon door onderzoek op proefvelden in Nederland en België, door onderzoek op bedrijven en door jarenlange ervaring met het werken met boeren rond bodem en bemesting. Het proefschrift geeft inzicht in de rol van de chemische, fysische en biologische eigenschappen van bodems onder gras. Gras levert veel organische stof, de grond is het hele jaar bedekt en voorwaarden voor een goede bodemkwaliteit zijn aanwezig, maar andere factoren zoals de natuurlijke gesteldheid van de grond of veel berijden en begrazen maken dat maar weinig graslandbodems een voldoende krijgen. Een van de stellingen: “het bevorderen van de combinatie van beworteling en wormen is de sleutel tot de ecosysteemdiensten bodemstructuur en waterregulatie in grasland”. Als het even kan moet grasland niet gescheurd worden. Verder is dierlijke mest essentieel voor een goede wormenpopulatie. Overal in het zandgebied van Nederland en België zijn het de wormgangen naar diepere lagen die beworteling en beluchting van diepere
|
Agenda
Op 14 en 15 februari 2012 vindt de cursus 'gezonde grond - bodem als verbindend element voor ecosysteemdiensten' plaats in Wageningen. De cursus wordt georganiseerd door Wageningen Business School. Meer informatie leest u hier: extra/Gezonde Grond 2011(1).pdf
Actueel
Lees meer over de voeten in de klei aanpak in het jubileumboek 'Dwars denken Samen doen' en bekijk de discussie tijdens het jubileumsymposium op de website van CLM:
http://www.clm.nl/actueel/verslag-symposium-CLM30.html
Zie ook Archief Actueel