Kenniscentrum voor duurzaam bodembeheer

De bodemacademie geeft een breed overzicht over duurzaam bodembeheer in de landbouw en richt zich op praktijk, advies, beleid en onderwijs. 

Circa vijf keer per jaar verschijnt de digitale Nieuwsbrief. Meld u aan.
 

         

Symposium Credits for Carbon Care - verwaarden van bodemkoolstof in grasland en akker
3 april 2013 (Wageningen, 13:00 – 17:00 uur)

Op 3 april 2013 organiseerden CLM, Alterra en het Louis Bolk Instituut het symposium Credits for Carbon Care – verwaarden van bodemkoolstof in weiland en akker in Wageningen. Daar spraken onder meer Hans Huijbers (ZLTO), Koen de Snoo (Ministerie I&M) en Pieter Brooijmans (SuikerUnie) zich expliciet uit voor verdere samenwerking op beter bodembeheer. Koolstof, ofwel organische stof, moet daarbij centraal staan.

Er bleek breed draagvlak onder de aanwezige partijen (waaronder ook provincie Drenthe en Nationaal Groenfonds) om verder te gaan op de denklijn meerwaarde aan koolstof geven. Hans Huijbers en Koen de Snoo noemden een Green Deal als mogelijkheid. De partijen willen dit voorjaar de ideeën concretiseren. Voor een overzicht van het project en de tools verwijzen we u naar de vooraankondiging van het symposium. U kunt de Handleiding Goed Koolstofbeheer van Petra Rietberg e.a. downloaden.

Hans Huijbers (ZLTO): "Goed bodembeheer moet meer zijn dan analyses lezen en middelen toevoegen. Ik wil het anders denken van boeren over bodem en biodiversiteit stimuleren"

Arnout Venekamp (provincie Drenthe): "Met Credits for Carbon Care zitten we op de goede weg, de aanpak is innovatief"

Pieter Brooijmans (Suikerunie): "Organische stof is ontzettend belangrijk, dit waarborgt een hoge opbrengst in de toekomst".

Voor vragen over het project Credits for Carbon Care kunt u Sjef Staps (s.staps@louisbolk.nl) en Petra Rietberg (p.rietberg@louisbolk.nl) van het Louis Bolk Instituut benaderen.

 

     

Regenwormen en broeikasgassen


In een recente publicatie van Wageningse, Ierse, Amerikaanse en Colombiaanse onderzoekers met als titel: Greenhouse-gas emissions from soils increased by earthworms (www.nature.com/ natureclimatechange) worden 57 studies geanalyseerd. Het waren laboratoriumstudies en bij experimenten waarbij regenwormen in grond werden onderzocht kwam inderdaad koolzuur vrij. Onderzoeker Jan Willem van Groeningen denkt dat de regenworm een belangrijke verklaring kan zijn voor het mechanisme van de opwarming van de aarde (Boerderij, 4 februari). Wat hierbij over het hoofd wordt gezien is dat de koolzuur eerst door planten is opgenomen. Planten binden koolstof in energierijke stoffen en wanneer de plantenresten in de bodem komen verteert het bodemleven dit en komt er koolzuur vrij. Met de energie die dit oplevert maakt het bodemleven voedingsstoffen vrij en zorgt voor een goede bodemstructuur. Netto is er in een stabiel systeem geen extra koolzuurproductie. In de laboratoriumexperimenten werd ook vrijkomen van het broeikasgas N2O gemeten. Om de vraag of regenwormen via deze weg aan opwarming bijdragen moet eerst de vraag beantwoord worden of dit effect niet teniet gedaan wordt door invloed van regenwormen op de bodemeigenschappen. Mogelijkheden zijn: betere waterafvoer bij overvloedige regenval, hogere bemestingsefficientie en daarmee minder kunstmestproductie en N2O emissie, meer lucht in de bouwvoor en ondergrond en daarmee minder N2O productie, betere ontsluiting bodemvoedingsstoffen, enz. Gelukkig stellen de onderzoekers voor om veldproeven en lange-termijnonderzoek te gaan doen. Alleen dan kan de vraag rond bodemleven en klimaat in de passende samenhang worden bekeken.

     



De bodemanalyse van fosfaat moet anders

Het was biologische telers al opgevallen dat telen bij een laag Pw-getal van de bodem goed mogelijk is. Een recent verschenen studie van LBI en PPO geeft meer duidelijk over de fosfaatanalyse. Al in de 70-er jaren van de vorige eeuw gaf van Diest aan en in 2010 ook van Riemsdijk (beiden hoogleraren bodemvruchtbaarheid aan de WUR) dat een combinatie van de analyse van de direct beschikbare fosfaat met een bepaling van fosfaat in een sterker extractiemiddel geen goed inzicht geeft in de fosfaatbeschikbaarheid. Op deze wijze wordt een belangrijke fosfaatbron het organische fosfaat niet meegenomen. Verder nemen planten alleen fosfaat op die zich binnen 1 tot 2 mm van de wortel bevindt. Hiermee worden opbouw wortelstelsel en bodemstructuur belangrijk. Deze zijn, evenals organisch fosfaat, niet eenvoudig te analyseren. Bodemanalyselaboratoria en verkopers van meststoffen geven de voorkeur aan eenvoudige analyses. In het rapport van de studie wordt gepleit voor een andere aanpak van de fosfaatbeoordeling waarbij meer factoren meegenomen worden. Lees het rapport.

 

 

Bufferboeren
In het project Bufferboeren (2011-2014) werken agrarische ondernemers bij Loosbroek in Noord-Brabant samen met waterbeheerders aan het testen van maatregelen voor droogtegevoelige gronden.
De agrariërs testen hydrologische maatregelen, bijvoorbeeld stuwtjes, of meer organische stof door minder grondbewerking om water beter vast te houden. Verder is een betere en diepere beworteling van de gewassen belangrijk. Tot slot worden gewassen getest die goed relatief goed tegen verdroging kunnen, zoals rietzwenkgras, rode klaver maar mogelijk ook specifieke maisrassen.
Verschillende factoren, zoals klimaatveranderingen en waterwinning, zorgen er voor dat de grondwaterstand daalt. Het is belangrijk dat de gevolgen hiervan beperkt worden.
In dit project werken ZLTO, Brabant Water, Waterschap Aa en Maas, Productschap Zuivel, Landbouw Innovatie Noord-Brabant, Rabobank Bernheze, STOWA, Provincie Noord-Brabant en Louis Bolk Instituut samen.
Meer informatie leest u in dit artikel: www.louisbolk.org/downloads/2548.pdf

 


Er is veel meer aandacht voor de wortels van de plant nodig

Veehouders krijgen een hogere opbrengst en een beter efficientie van meststoffen wanneer zij zorgen voor een betere beworteling. Voedingsstoffen en water worden dan beter opgenomen. Daarnaast zorgt een goede beworteling van grasland  voor een betere bodemstructuur, extra opbouw van organische stof en beheersing van onkruiden en erosie. Dit blijkt uit een driejarig onderzoek van het Louis Bolk Instituut en Livestock Research van Wageningen UR. Een overzichtsbrochure met practische tips en maatregelen is te downloaden via http://www.louisbolk.org/downloads/2502.pdf.  

   

Vertaling van het boek 4000 jaar kringlooplandbouw 
Dit boek is en must voor ieder die duurzame bodemvruchtbaarheid en voedselproductie een warm hart toedraagt, Het boek doet verslag van een reis die de Amerikaanse bodemkundige F.H. King in 1909 maakte naar China, Korea en Japan. Tot in detail met veel kwantitatieve gegevens en foto's laat hij zien hoe in die tijd en lang ervoor 500 miljoen mensen zonder fossiele energie of kunstmest te gebruiken voldoende voedsel verbouwden. Alle mest recirculeren, veel groenbemesters telen en een in de loop der eeuwen opgebouwd vakmanschap maakte dit mogelijk.
"King zag hoe een oude man bezig is met een hak de grond om te spitten. Bij iedere steek kwamen wel drie tot vijf wormen naar boven. Het valt hem op dat de man geen worm beschadigt op onbedekt laat liggen. Hij moest doordrongen zijn geweest van de functie van de regenwormen"
Het boek is vertaald en aangevuld met veel interessante informatie door Sietz Leeflang.
Verkijbaar bij www.de12ambachten.nl 

  

 

 



 

 

 

 

 

 

 


©bodemacademie 2013 | Disclaimer | Colofon | Sitemap

Agenda

10 tot 13 juni 2013: LuWQ2013 conference
Het RIVM, in samenwerking met internationale partners, organiseert de International Interdisciplinary Conference on Land Use and Water Quality: Reducing Effects of Agriculture, in Den Haag. Voor meer informatie en aanmelding zie: http://www.luwq2013.nl/

14 juni 2013: Open dag boomkwekerij
De jaarlijkse open dag voor de boomkwekerij heeft dit jaar het thema: Het belang van de bodem. lees meer

19 en 20 juni 2013: BVOR-Demodagen
Demostraties van alles wat met het maken van groencompost te maken heeft bij Attero in Maastricht. www.bvor.nl

2 juli 2013: Praktijkdag precisielandbouw
Praktijkdag precisielandbouw in Dronten. Lees meer: www.dlvplant.nl


Meer agenda.. >


Actueel

18 december 2012: Nieuw boek over de bodem

Een overzicht over de Nederlandse bodems in een breed perspectief. Het boek Landschappen van Nederland met ruim 900 pagina's en 1000 afbeeldingen is uitgegeven door Alterra en hier te bestellen.

15 oktober 2012: Bodem belangrijk voor de Nederlandse economie
De bijdrage van de bodem aan de Nederlandse economie bedraagt 5% van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Lees meer

12 oktober 2012: Drijfmest moet vanaf 1 januari 2014 overal geinjecteerd worden
Drijfmest in de bodem toedienen was op zand- en lossgronden al verplicht en wordt per 1 janauari 2014 ook verplicht op veen- en kleigronden. Dit heeft staatssecretarus Bleeker besloten. Er zijn drie uitzonderingen. Lees meer.

18 september 2012: Akkerbouwers in NOP vertouwen Pw-getal niet
Een studie aan 30.000 grondmonsters genomen tussen 1950 en 2004 wees uit dat 45 % van de akkerbouwers in de NOP meer fosfaat bemest dan volgens het Pw-getal geadviseerd wordt. Of dat altijd wenselijk is, is de vraag. Dat het Pw-getal geen goede maat is om daar alleen de bemesting op te baseren is geen vraag (zie elders op deze homepage). Lees meer 

7 september 2012: Goede ervaringen met NKG bij aardbeien
Mario van Meer in Etten-Leur heeft goede ervaringen met niet kerende grondbewerking in de aardbeienteelt. Lees meer 

3 mei 2012: Niet Kerende Grondbewerking heeft een definitieve plek verworven
DLV plant heeft samen met PRI het project Niet Kerende Grondbeerking voor betere bodemkwaliteit afgerond. Het eindverslag is te vinden bij www.dlvplant.nl onder projecten: niet kerende grondbewerking.

23 april 2012: De bodem en de val van het kabinet
Landbouwvertegenwoordigers maken zich zorgen of de val van het kabinet wel gunstig is voor het verwezenlijken van het nieuwe mestbeleid. lees meer. Voor een duurzame bodemvruchtbaarheid had het kabinet de afgelopen tijd evenwel minder aandacht. Mogelijk wordt dat beter in de nieuwe situatie.

22 februari 2012: Mestverwerking is een noodoplossing
Verplichte mesterwerking is geen duurzame oplossing, maar een noodmaatregel volgens de Europese Commissie. Lees meer


Zie ook Archief Actueel


Bodemacademie partners